Sınav Kaygısı ve Baş Etme Yoları / Psikolog Cemrenaz Coşkun / 17.11.2018

0
858

Sınav Kaygısı; sınav öncesinde öğrenilen bilginin, sınav sırasında etkili bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine yol açan, yoğun kaygı, endişe ve korku duygularının bir arada yaşanması durumu olarak tanımlanır. Normal olarak her insan çeşitli durumlarda bu duyguları yaşar; ancak henüz gelişimleri devam eden çocuk ve gençlerde bu psikolojik durum kolaylıkla başa çıkamayacakları bir hal alabilir.

Sınav Performansını etkileyen durumlar

Sınav kaygısının dikkati toplamaya ve çalışma motivasyonuna destek verecek ölçüde olması öğrenci için yararlıdır. Öğrencinin deneyim ve inanışları ise bu sınav kaygısının seviyesini belirler. Ancak bu seviyeyi arttıran, bunun sonucunda da performansı düşüren ve kaygıyı tetikleyen psikolojik durumlar vardır: Sınav hazırlığının tam yapılmamış olması, ders ve çalışma yükünün fazla ve süresinin uzun olması, kişinin doğru çalışma stratejilerine sahip olmayarak bu ders yükünün altından kalkamaması, daha önceki başarı ve başarısızlıkları, ailenin beklentileri ve başkalarıyla yapılan kıyaslamalar, sınavın hayattaki başarının tek ölçütü  olarak görülmesi çocuğun gerginlik yaşamasına sebep olur.

Sınav kaygısının belirtileri ve korunma yolları

Kaygılı bir öğrenci zihinsel, duygusal, davranışsal ve fiziksel belirtiler gösterir. Zihinsel belirtileri: “Ya başaramazsam”, “Kazanamazsam”, “Sınavda bayılırsam.” gibi gerçekçi olmayan başarısızlık düşünceleri, “Başarısızım.”, “Puanım yeterli değil.”,”Yapamayacağım.” şeklinde kendini sürekli eleştirme ve özgüven azlığı yaşama, düşüncelerini organize edememe ve dikkat dağınıklığı, konsantre olamama, kavramları hatırlayamama, zihnin boşalması gibi sorunlar olarak tanımlayabiliriz. Duygusal belirtiler ise panik hissi, genel sinirlilik ve öfke hali, sürekli ağlama, aşırı engellenmişlik hissi, şaşkınlık ve depresif duygu durumu olarak belirmektedir. Davranışsal belirtiler çalışma isteksizliği, başarısızlık, istek ve ihtiyaçları düzenleyememe, unutkanlık, kontrolü dışsal nedenlere yüklemek ve sınavdan kaçınma, sınavlarda donup kalma, dikkatsizlik olarak özetlemek mümkün. Son olarak fiziksel belirtilerde ise baş ağrısı, mide ve bağırsak sorunları, kalp çarpıntısı, ellerde titreme, terleme, kasılma, yorgun ve halsiz hissetme, uyku sorunları ile tikler ve dürtü kontrol sorunları oluşur. Bu sorunlardan korunmak için özellikle kaygının nedenlerini tespit etmek çok önemlidir. Kişinin yeterlilikleri ve yetersizlikleri belirlenerek eksik olduğu alana kontrollü müdahale etmek çok önemlidir. Yine bunların yanı sıra gerçekçi hedefler oluşturmak, uygulanabilir planlama yapmak, olumsuz düşünceleri objektif gerçeklere dayandırmak ve tüm değerlendirmelerin kısa ve uzun dönemli amaçlara katkıda bulunmasını ve durumu çözmeye yardımcı olmasını sağlamak gerekiyor: Yani kaygıyı azaltacak bireye ait başarı, beceri, çalışma disiplini ve kişisel her türlü avantajları içeren kaynaklarını görmesini sağlamak önemlidir. Öğrencinin güne hafif bir gevşeme ve fizik egzersizle başlaması, kaygı hissettiği durumlarda diyafram nefesi ile 4 saniyede burundan aldığı nefesi 8 saniyede ağzından yavaşça vererek en fazla arka arkaya 5 kez nefes egzersizi yapması gerginliği azaltan, korkuyu kontrol altına alan etkenlerden biridir.

 

Sınav öncesi ailelerin yapması ve yapmaması gerekenler

Aile, çocuğunu ilgi ve yetenek alanlarına göre değerlendirmeli, çocuğun duygu ve düşüncelerine önem vermelidir. Olumsuzluklara odaklanmamalı, deneme test sonuçlarına olumsuz yaklaşmamalı, çalışmasına ve programına “Haydi çok dinlendin, çalışsana artık”, “Bu kadar çalışmayla kazanamayacaksın” gibi uyarılarda bulunmamalıdır. Özellikle çocuğunu başkalarıyla kıyaslamamalı, sınav hayattaki başarının tek kriteri olarak görülmemeli, sınava hazırlanma süresince harcanan maddi bedel hatırlatılmamalı, başarısını “iyi evlat” kriteri olarak görmemeleri de gerekir. Ailelerin çocuklarının sosyal yaşam olarak da hareketli olmalarına fırsat vermeliler; örnek olmalı, desteklemeli, uygun çalışma ortamı ve beslenme koşullarını sağlamalı, başarısızlıklarını kabul etme sorumluluğunda da olmalıdırlar.

Önemli olan ailenin çocuğa yapması gerekenler konusunda destek vermesidir. “Sınav Koçu” olarak, bir uzman veya öğretmen onu yakından izleyerek, sorunlarını dinleyerek, çalışmalarını organize ederek ve aile yaklaşımlarını düzenleyerek öğrenciye profesyonel yardımlarda bulunabilir. Bu destek sayesinde, sınav kaygısı kontrol altına alınarak, sınav performansının arttırılmasına katkı sağlanır.

                                                                                    ‘Psikolog – Cemrenaz Coşkun’

TEILEN
Önceki İçerikAmatör Spora Destek Olalım
Sonraki İçerikKişisel Bakım ve Temizlik İhtiyaçları Karşılanıyor
Psikolog Cemrenaz Coşkun
1995’de Denizli’de dünyaya geldi. İlk, orta ve lise eğitimini Denizli’de tamamladı. 2014 yılında Maltepe Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi’nde başladığı lisans deneyimini 2017’de tamamladı. Stajyerlik deneyiminin ilk durağı Denizli Devlet Hastanesi oldu. Hastane bünyesinde AMATEM, Poliklinik, TRSM ve Palyatif Bakım Ünitesi’nde çalıştı. 2016 yılında Özel Egeli Bakım Merkezi’nde Stajyer Psikolog tecrübesini yaşadı. 2018’de ise Özel Ege Gönülden Bakım Merkezi’nde stajyer olarak mesleğini sürdürdü. 2017 yılında çeşitli bilimsel eğitim ve çalışmaların içinde yer aldı. Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı (TEGV)’de gönüllü öğretmenlik yaptı. İyi derecede İngilizce ve Almanca biliyor. Şuan kendine ait ofisinde danışanlarına hizmet veriyor. Fotoğraf çekmeyi, resim yapmayı, yüzme ve voleybol oynamayı, dans etmeyi, sinema ve tiyatroyu seviyor. Felsefe kitapları başta olmak üzere kitaplara büyük ilgisi var.

CEVAP VER