Pamukkale Üniversitesi Hastaneleri Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Öğretim Üyesi
Şenay Topsakal, Ramazan ayında diyabet hastalarına yönelik önemli açıklamalarda bulundu. Topsakal, özellikle kontrolsüz orucun ciddi sağlık risklerine yol açabileceğini vurguladı.
“Oruç Kararı Doktorla Birlikte Verilmeli”
Ramazan ayının manevi önemine dikkat çeken Prof. Dr. Topsakal, diyabet, kalp ve tansiyon gibi kronik hastalığı olan bireyler için orucun dikkatle planlanması gerektiğini belirtti.
Uzun süreli açlık durumunda diyabet hastalarında:
-
Hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü)
-
Hiperglisemi (kan şekeri yüksekliği)
-
Diyabetik ketoasidoz
-
Sıvı kaybı ve böbrek yükü
gibi ciddi tabloların gelişebileceğini ifade etti.
Özellikle Tip 1 diyabet hastalarında insülin yetersizliğine bağlı hayati risklerin oluşabileceğini belirten Topsakal, şu uyarıyı yaptı:
“Diyabet hastaları oruç tutma kararını tek başına değil, mutlaka doktoruyla birlikte vermelidir.”
Kimler Oruç Tutabilir, Kimler Tutmamalı?
Prof. Dr. Topsakal’a göre;
✅ Doktor kontrolünde oruç tutabilecek hastalar:
-
Kan şekeri iyi kontrol altında olan
-
Organ hasarı bulunmayan
-
Kısa süredir Tip 2 diyabeti olan
-
Tek doz ağızdan ilaç kullanan hastalar
Ancak bu hastaların bile Ramazan’dan 1-2 ay önce mutlaka hekim kontrolünden geçmesi gerektiği vurgulandı.
❌ Oruç tutması riskli olanlar:
-
Tip 1 diyabetliler
-
Çoklu doz insülin kullananlar
-
Gebelikte diyabeti olanlar
-
Kan şekeri kontrolü kötü olanlar
-
Sık hipoglisemi yaşayanlar
-
Böbrek, göz veya sinir hasarı gelişmiş hastalar
-
Ağır fiziksel işte çalışan diyabetliler
Uzmanlara göre bu gruplarda oruç ciddi sağlık riski taşıyor.
Sahur ve İftarda Beslenme Nasıl Olmalı?
Prof. Dr. Topsakal, sahurun atlanmaması gerektiğini özellikle vurguladı.
Sahurda:
-
Tam tahıllar, yulaf, bulgur gibi kompleks karbonhidratlar
-
Yumurta, peynir, yoğurt, süt gibi protein kaynakları
-
Ceviz gibi sağlıklı yağlar
-
Bol su tüketimi
Aşırı tuzlu ve şekerli gıdalardan kaçınılması gerektiği belirtildi.
İftarda:
-
1-2 hurma ve su ile başlangıç
-
Kısa bir ara sonrası çorba
-
Izgara, haşlama veya fırın yemekleri
-
Bol salata
-
Az miktarda kompleks karbonhidrat
Kızartma, hamur işi ve şerbetli tatlılardan uzak durulması gerektiği ifade edildi.
Kan Şekeri Kaç Olursa Oruç Bozulmalı?
Prof. Dr. Topsakal şu kritik sınırları paylaştı:
-
70 mg/dl altı → Oruç bozulmalı
-
300 mg/dl üstü → Oruç bozulmalı
Terleme, titreme, baş dönmesi gibi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini belirten Topsakal, kan şekeri ölçmenin orucu bozmadığını da hatırlattı.
“Unutulmamalıdır ki sağlık her şeyden önce gelir.”
